Strona główna › Pieniądze › Urlop ojcowski
Urlop ojcowski 2026: ile trwa, do kiedy go wziąć i ile zapłaci ZUS
Urlop ojcowski to 2 tygodnie tylko dla taty, płatne 100% podstawy zasiłku. Trzeba go wykorzystać, zanim dziecko skończy 12 miesięcy, w całości albo w dwóch częściach po co najmniej tygodniu. Wniosek składasz pracodawcy na piśmie co najmniej 7 dni przed urlopem, a pracodawca nie może odmówić. To osobne uprawnienie: nie zabiera tygodni z urlopu rodzicielskiego.
Tabela: urlop ojcowski, rodzicielski i wychowawczy dla taty
| Ojcowski | Rodzicielski | Wychowawczy | |
|---|---|---|---|
| Ile trwa | 2 tygodnie | 41 tygodni na oboje rodziców (43 przy porodzie mnogim), w tym 9 tygodni tylko dla taty | Do 36 miesięcy na oboje rodziców, w tym 1 miesiąc tylko dla taty |
| Do kiedy | Do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy | Do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat | Do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat |
| Ile płatny | 100% podstawy zasiłku | 70% albo 81,5%; 9 tygodni taty zawsze 70% | Bezpłatny; przy niskim dochodzie dodatek 400 zł miesięcznie |
| Na ile części | Najwyżej 2, każda co najmniej tydzień | Najwyżej 5 | Najwyżej 5 |
| Wniosek | Co najmniej 7 dni przed | Co najmniej 21 dni przed | Co najmniej 21 dni przed |
| Warunek stażu | Brak | Brak | Co najmniej 6 miesięcy zatrudnienia |
Dane według Kodeksu pracy, ustawy zasiłkowej i informacji Zielonej Linii oraz biznes.gov.pl. Urlopy możesz łączyć: ojcowski bierzesz też w czasie urlopu macierzyńskiego mamy.
Ile trwa urlop ojcowski i do kiedy go wziąć
Tata pracujący na etacie ma prawo do 2 tygodni urlopu ojcowskiego. Tydzień urlopu to 7 dni kalendarzowych, więc łącznie 14 dni.
Urlop możesz wziąć w dowolnym momencie, także w czasie urlopu macierzyńskiego mamy, aż do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy. Przy adopcji masz na to 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, ale najpóźniej do 14. urodzin dziecka.
Możesz wykorzystać go naraz albo w dwóch częściach, każda nie krótsza niż tydzień. Na przykład tydzień zaraz po porodzie i tydzień w czasie pierwszych szczepień albo przy powrocie mamy do pracy.
Ile zapłaci ZUS za urlop ojcowski
Za urlop ojcowski dostajesz zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy. Podstawa to średnie wynagrodzenie brutto z 12 miesięcy pomniejszone o składki społeczne, zwykle o 13,71%. Zasiłek za jeden dzień to 1/30 miesięcznej podstawy.
Przykład: Marek zarabia 8000 zł brutto. Podstawa: 8000 zł × 0,8629 = 6903,20 zł. Dzień zasiłku to około 230,11 zł, więc za 14 dni dostanie około 3221 zł brutto. Od zasiłku potrącana jest zaliczka na PIT, ale nie składki społeczne.
Zasiłek wypłaca pracodawca, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób. W mniejszej firmie wypłaca go ZUS.
Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski
Wniosek składasz pracodawcy na piśmie co najmniej 7 dni przed pierwszym dniem urlopu. Pracodawca musi go uwzględnić.
- imię i nazwisko, stanowisko
- data urodzenia dziecka
- termin urlopu: od kiedy do kiedy (cały albo jedna z dwóch części)
- podpis i data złożenia, najlepiej z kopią dla siebie
Urlop ojcowski a tacierzyński i 9 tygodni dla taty
„Tacierzyński” to potoczna nazwa urlopu rodzicielskiego, z którego korzysta tata. To coś innego niż urlop ojcowski. Z 41 tygodni urlopu rodzicielskiego 9 tygodni przysługuje wyłącznie tacie i nie można ich przekazać mamie. Jeśli tata ich nie weźmie, przepadają.
W praktyce tata może mieć 2 tygodnie ojcowskiego i 9 tygodni rodzicielskiego, czyli 11 tygodni płatnego czasu z dzieckiem. Za ojcowski dostaje 100%, za swoje 9 tygodni rodzicielskiego 70%.
Urlop ojcowski na działalności i umowie zlecenie
Przedsiębiorca i zleceniobiorca nie mają urlopu w rozumieniu Kodeksu pracy, ale mają prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi ojcowskiemu. Warunek: w tym czasie masz ubezpieczenie chorobowe.
Przy JDG zasiłek liczy się od zadeklarowanej podstawy składek z 12 miesięcy minus 13,71% i zawsze wypłaca go ZUS. Na uldze na start nie ma składki chorobowej, więc zasiłku za ten okres nie dostaniesz.
Przydatne na tatoimama.pl
Najczęstsze pytania
Ile dni trwa urlop ojcowski w 2026 roku?
2 tygodnie, czyli 14 dni kalendarzowych. Możesz wziąć je naraz albo w dwóch częściach po co najmniej tygodniu.
Do kiedy można wykorzystać urlop ojcowski?
Do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy. Po tym terminie niewykorzystany urlop przepada.
Czy urlop ojcowski jest płatny 100%?
Tak. ZUS lub pracodawca wypłaca zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy, czyli średniej pensji brutto z 12 miesięcy pomniejszonej o składki społeczne.
Czy pracodawca może odmówić urlopu ojcowskiego?
Nie. Jeśli złożysz pisemny wniosek co najmniej 7 dni przed urlopem, pracodawca musi go udzielić.
Czy urlop ojcowski i tacierzyński to to samo?
Nie. Ojcowski to osobne 2 tygodnie płatne 100%. Tacierzyński to potoczna nazwa urlopu rodzicielskiego taty, w tym 9 tygodni, które przysługują tylko jemu i są płatne 70%.
Czy urlop ojcowski można wziąć od razu po urodzeniu dziecka?
Tak. Urlop możesz wziąć w każdym czasie do 12. miesiąca życia dziecka, także w pierwszych dniach po porodzie. Pamiętaj tylko o wniosku co najmniej 7 dni wcześniej, najlepiej złożonym jeszcze przed porodem.
Źródła
- Zielona Linia: Uprawnienia związane z rodzicielstwem (stan na 30.12.2025) (dostęp 13.10.2026)
- Zielona Linia: Urlop wychowawczy (stan na 30.12.2025) (dostęp 13.10.2026)
- biznes.gov.pl: Urlopy i świadczenia związane z macierzyństwem i rodzicielstwem (dostęp 13.10.2026)
- ZUS: Komu przysługuje zasiłek macierzyński (dostęp 13.10.2026)
- ZUS: Wysokość zasiłku macierzyńskiego (dostęp 13.10.2026)
- Dz.U. 2026 poz. 854: tekst jednolity ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dostęp 13.10.2026)
- ZUS: Płatnicy zasiłków (dostęp 13.10.2026)
- biznes.gov.pl: Ulga na start (dostęp 13.10.2026)
Ostatnia aktualizacja: 13.10.2026.